Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Praca za granicą nie powinna oznaczać utraty lat opłacania składek ani prawa do emerytury lub renty. Umowa między Polską a Japonią wypełnia lukę, która od lat dotyka obywateli pracujących i mieszkających w obu państwach.

Obecnie okresy ubezpieczenia przebyte w Polsce i Japonii nie mogą być sumowane. Osoba, która pracowała przez część życia w każdym z tych państw, może więc nie uzyskać świadczenia, mimo że przez wiele lat odprowadzała składki. Nie można również przekazywać polskich emerytur i rent bezpośrednio osobom mieszkającym w Japonii.

Umowa zmienia tę sytuację. Wprowadza zasadę równego traktowania, możliwość sumowania okresów ubezpieczenia oraz transferu polskich świadczeń do Japonii. Eliminuje również ryzyko podwójnego opłacania składek przez osoby delegowane i prowadzące działalność na własny rachunek.

To rozwiązanie może objąć około połowy spośród szacowanych 3 tys. obywateli polskich przebywających w Japonii. Będzie miało także znaczenie dla obywateli Japonii pracujących w Polsce oraz przedsiębiorstw delegujących pracowników. Każde państwo zapłaci jednak świadczenie wyłącznie za okresy ubezpieczenia przebyte w ramach jego systemu.

Pozytywnie należy ocenić uwzględnienie okresów ubezpieczenia sprzed wejścia umowy w życie oraz możliwość ponownego ustalenia już przyznanych świadczeń. Co istotne, ponowne obliczenie nie będzie mogło prowadzić do zmniejszenia dotychczasowej kwoty.

Umowa chroni prawo człowieka do zabezpieczenia społecznego i pokazuje, że mobilność zawodowa nie może pozbawiać pracownika efektów wieloletniego opłacania składek. Potrzebne będą jednak czytelne procedury, sprawna elektroniczna wymiana dokumentów oraz skuteczna informacja dla osób, które mogą skorzystać z nowych uprawnień.